» سفید کردن دندان در خانه یا مطب
بسیاری از مردم از بدرنگی دندان های خود رنج می برند و بسیاری نیز مایلند که دندان های سفیدتری داشته باشند. رنگ دندان متناسب با رنگ پوست است. دندان های سیاهپوستان بسیار سفید به نظر می آیند که در واقع اینطور نیست و زمینه تیره و سیاه پوست آنها ایجاد خطای دید کرده و باعث می شود که دندان های آنها سفیدتر دیده شوند. بسیاری از مردم دندانهای تیره تری دارند که با رنگ پوستشان متناسب نیست و ممکن است این تیرگی ژنتیکی بوده یا به طور اکتسابی به وجود آمده باشد. عوامل متعددی در بروز بدرنگی دندان موثرند. …
بسیاری از مردم از بدرنگی دندان های خود رنج می برند و بسیاری نیز مایلند که دندان های سفیدتری داشته باشند. رنگ دندان متناسب با رنگ پوست است. دندان های سیاهپوستان بسیار سفید به نظر می آیند که در واقع اینطور نیست و زمینه تیره و سیاه پوست آنها ایجاد خطای دید کرده و باعث می شود که دندان های آنها سفیدتر دیده شوند. بسیاری از مردم دندانهای تیره تری دارند که با رنگ پوستشان متناسب نیست و ممکن است این تیرگی ژنتیکی بوده یا به طور اکتسابی به وجود آمده باشد. عوامل متعددی در بروز بدرنگی دندان موثرند. با بالا رفتن سن رنگ دندان ها تیره تر می شود. مصرف بعضی از داروها مثل تتراسایکلین ها در زمان حاملگی و در کودکی رنگ دندان ها را تغییر می دهد، زیرا که این داروها تمایل به ترکیب با انساج سخت بدن دارد. مصرف دخانیات و مواد غذایی رنگی باعث تغییر رنگ خارجی دندان می شود. بیماری هایی مانند اریتروبلاستوز، هماتوپورفیریا و آلکاپتونوری از عوامل بدرنگی دندان هستند. مسمومیت با فلوراید (فلوئوروزیس) و برخی از اختلالات و نواقص تکاملی و اکتسابی در مینا و عاج نیز در تغییر رنگ دندان مؤثرند. از دیگر موارد تغییر دهنده رنگ دندان ها می توان از ضربه به دندان و خونریزی داخلی آن و برخی از معالجه عصب ها نام برد. ایده سفیدسازی دندانها در اواسط قرن ۱۹ مطرح شد. از آن تاریخ تاکنون روش های مختلفی برای رسیدن به دندانهایی سفیدتر و زیباتر با حداقل آسیب ممکن به دندانها، امتحان شدهاند. در این بخش به بررسی روش های رایج برای سفید کردن دندان می پردازیم.
در معیارهای زیبایی شناختی چهره انسان، سفیدی ودرخشان بودن دندان ها، عامل مهم و تعیین کننده ای محسوب می شود. ممکن است سفیدی دندان ها درجات گوناگونی از بسیار سفید تا سفید متمایل به زرد داشته باشد، این طیف از رنگ دندان ها از نظر عموم پذیرفته و قابل قبول است.اما وجود تغییر رنگ هایی در زمینه هایی به غیر از سفید، به خصوص در دندان های پیشین افراد، ناراحت کننده و غیر قابل قبول است. دندانهای قدامی فک بالا و پایین به علت در دید بودن ، صحبت کردن و خندیدن ، در روابط اجتماعی و ایجاد اعتماد به نفس در افراد نقش مهمی دارند . دندان ها به مرور زمان و با گذشت سن دچار تغییر رنگ می شوند.این تغییر رنگ در اثر تغییر مواد معدنی مینا وعاج صورت می گیرد؛ به این معنی که تخلخل مینا به مرور کم می شود وشفافیت خود را از دست می دهد.
علل بدرنگی دندان ها به طور خلاصه شامل موارد زیر است :
۱ـ جرم و پلاک دندان ، رنگ های غذایی ، سیگار
۲ ـ لبه پرکردگی های آمالگام و ترک های دندانی
۳ ـ داروهای مصرفی نظیر تتراسیکلین
۴ ـ مصرف بیش از حد فلوراید ( فلوئوروزیس )
۵ ـ ضربه به دندان یا پس از عصب کشی
۶ ـ بیماری ها و نقایص مینایی
۷ – رادیوتراپی یا شیمی درمانی در ناحیه سر و گردن
موارد بالا می تواند رنگهای زرد ، قرمز ، قهوه ای ، خاکستری ، سیاه و سفید بر روی دندانها ایجاد کند که ظاهری نازیبا ایجاد خواهد کرد (شکل ۱).
عمل bleaching یا سفید کردن دندان بر روی برخی از این بدرنگی ها مؤثر است سایر بدرنگی ها توسط اعمالی چون جرم گیری و پالیش کردن دندان ها ، ترمیم های کامپوزیت ، روکش های چینی و لامینیت درمان پذیر است .عموما سفید کردن برای حداقل ۹۰ درصد افراد موفقیت آمیز است، گرچه ممکن است برای همه انتخاب درستی به شمار نیاید. تیره شدگی دندان با رنگ های زرد، نارنجی و قهوه ای به این روش بهتر پاسخ میدهند. تغییر رنگ های خاکستری ناشی از تتراسایکلین و نیز تغییر رنگ های فلوئوروزیس گرچه روشن تر می شوند، ولی کاملا از بین نمی روند.
سفید سازی شامل ۳ روش زیر است:
Bonding
در این روش ماده کامپوزیتی صمغمانندی مثل مینای دندان روی سطح دندان قرار داده میشود، در مرحله بعد به آنها شکل داده میشود تا به بهترین صورت ممکن به نظر برسند سپس سخت شده و صیقل داده میشوند.
Veneersونیر
سفید کردن دندانها در بعضی افراد جواب نمیدهد و برای بعضیها خطرناک و مضر است. اگر مینا و عاج دندانهای به صورت مادرزادی نواقصی داشته و بد ساخته شده باشد، بعید است بتوان با این تکنیک به رنگ دلخواه رسید، بنابراین دندان ها را “لمینیت ونیر” کرد. بعضی افراد دندانهای حساسی دارند و با خوردن غذاهای گرم و ترش یا یخ و بستنی دندانهایشان تیر میکشد، این افراد دندانهای حساسی دارند و بهتر است روش های سفید کردن استفاده نکنند زیرا این کار، حساسیت دندانها را تشدید خواهد کرد. روش بلیچینگ بر تمامی رنگیزه های دندانی موثر نیست ودر برخی موارد بدرنگی شدید دندان ها نیاز به درمان های طولانی مدت بلیچینگ ویا استفاده از درمان ونیر لامینیت است. از نظر نوع رنگ دندانهایی که رنگشان در گزوه زرد و نارنجی و قهوه ای است، به درمان بهتر پاسخ داده و دندانهایی که رنگ زمینه ای آنها خاکستری یا آبی است در برابر درمان مقاومت داشته و نیاز به درمانهای تکمیلی مثل لامینیت و روکش های چینی دارند.
استفاده از “لمینت ها” و کامپوزیت ها به عنوان موادی که از آنها برای ترمیم و زیبایی بهره گرفته می شود، طی سال های اخیر شگفتی آفریده است. لایه شفاف و نازکی که روی هر جسمی کشیده می شود “لمینیت” نام دارد. این اصطلاح در دندانپزشکی وقتی به کار می رود که دندان ها با لایه ای از چینی پوشانیده می شوند لمینت ها یا از جنس چینی هستند یا از جنس “کامپوزیت” که به آن “لمینت کامپوزیتی” میگویند.
رزین کامپوزیت ((Resin composite
در این روش کامپوزیت که از مواد ترمیمی همرنگ دندان است به کمک باندینگ (bonding agents) بر روی مینای دندان قرار میگیرد تا بدرنگی های دندان را بپوشاند. ممکن است کامپوزیت فقط لکههای دندان را بپوشاند یا برروی کل سطح مینای دندان های جلو قرار گیرد. درمورد اخیر به آن لامینیت ونیر کامپوزیتی میگویند. در مواردی که از این روش هم استفاده میشود ابتدا باید بلیچینگ صورت گیرد تا بیس دندان سفیدتر شود. مواد ترمیمی درهر حال کمی شفاف هستند ورنگ دندان زیری را نشان می دهند.
لمینیت ونیر چینی(porcelain laminate veneer)
از نظر زیبائی بهترین نتیجه با ونیرچینی حاصل می شود. در این روش ضخامت کمی از مینای روی دندان برداشته شده و بالایه ای از جنس چینی جایگزین می گردد.با ونیرهای چینی می توان طرح لبخند جدیدی برای فرد ایجاد نموده وزیبائی فوق العاده ای به وی هدیه داد.هرچند باید دانست این روش نسبت به دیگر درمان ها گران تر است. موارد شدید فلوئوروزیس فقط با بلیچینگ توأم با لامینیت ونیر چینی قابل درمان است. باید بدانید که این، یک درمان غیر قابل برگشت است، زیرا برای تطبیق پوسته ونیر روی دندان، لازم است مقدار کمی از مینای دندان برداشته شود.
لمینت چینی باید حتماً در لابراتوار ساخته شود و دندان باید تراش بخورد. ولی لمینیت های کامپوزیتی نیازی به تراش نسج سالم دندان ها نداشته و می توان در مطب یا لابراتوار آنها را ساخت. باید یادآور شد که لمینیت های کامپوزیتی به دلیل از دست نرفتن نسج دندان بر لمینت های چینی ارجح هستند.. اما چون جنس چینی محکم تر و شفاف تر از کامپوزیت است، از نظر استحکام لمینت های چینی برتری دارند. در عین حال گاهی مواردی چون از دست نرفتن سطح دندان و ارزان بودن قیمت، لمینت های کامپوزیتی را در اولویت قرار می دهد. از طرف دیگر کامپوزیت های جدید در صورت آنکه خوب پرداخته و شفاف شوند، از عمر مناسبی برخوردار خواهند بود. برای افرادی که بهداشت را رعایت می کنند، کامپوزیت گزینه ای مناسب است. هر ترمیم زیبایی که به همراه رعایت بهداشت دهان و دندان نباشد، نتیجه موثری به همراه نخواهد داشت و برعکس در افرادی که بهداشت دهان و دندان را خوب رعایت می کنند، نتایج اعمال ترمیمی، بسیار رضایت بخش است.
Bleachingبلیچینگ
یک روش عمومی برای از بین بردن لکهها یا تغییر رنگ کلی در دندانها Bleaching است. این لکهها را نمیتوان با روشهای دیگری از بین برد. Bleaching رنگ دندانها را تصحیح میکند و جزء ارزان قیمتترین عملیات زیباسازی محسوب میشود.
بلیچینگ باجرمگیری کاملأ متفاوت است . در حقیقت جرمگیری، برداشتن جرمهای چسبیده به سطوح خارجی دندان ها است که توسط اعمال فشار به روی جرم ها انجام می شود ورنگ دندان از آنچه هست روشن تر نمی شود. درصورتی که بلیچینگ در اثر عوامل شیمیایی انجام می گیرد و رنگ دندان را از آنچه که هست روشن تر میکند .
بلیچینگ به معنای کاربرد روش هایی برای سفید کردن دندان به کمک نور و مواد شیمیایی خاص غیر مضر برای حصول رنگ دندانی مطلوب تر و روشن تر است . سفید کردن، نوعی دکلره کردن است که با استفاده از عوامل اکسیدکننده انجام میگیرد. مهم نیست که با چه روشی این عمل انجام میشود، در هر حال هدف این است که اجزاء فعال ماده بر دندان اعمال شوند تا بخشهایی از بافت دندانی بیرنگ شده یا ذرات دارای رنگ داخل نسوج دندانی جدا شده و بیرنگ شوند.
در این روش از پراکسید هیدروژن ۵/۶ درصد یا پراکسید کربامید ۱۰ درصد استفاده میشود. پراکسید قادر به تحمل عکسالعملهای بیشماری است. این ماده یکی از اکسیدکنندههای قوی است و میتواند رادیکال آزاد را به وسیله گسسته شدن homolytic شکل دهد.
پراکسید کربامید شامل ?۳۵ پراکسید هیدروژن است. این ماده در حقیقت ترکیب محلول پراکسید هیدروژن و اوره است.
تأثیر سفیدسازی Bleaching بر اساس تخریب وزن مولکولی بالاست. مولکولهای ارگانیک کمپلکس که طول موج خاصی از نور را انعکاس میدهند برای رنگ لکه جواب میدهند. نتیجه تخریب با وزن مولکولی پایینتر و مولکول با کمپلکس کمتر است که نور کمتری را انعکاس داده و باعث کاهش بدرنگی میشود.
هر دو ماده پراکسید هیدروژن و پراکسید کربامید از درجه سفیدسازی برخوردار هستند. حساسیت این دو ماده و احتمال تغییر درطول انجام فرآیند نیز در مورد هر دوی این مواد یکسان است، اما زمان انجام واکنش در مورد پراکسید هیدروژن کمتر از پراکسید کربامید است. همین دلیل ماده عمومی مورد استفاده در Bleacting، همین پراکسید هیدروژن است.
پراکسید هیدروژن یک عامل اکسیژناسیون است که لکههای تیره دندانها را سفید میکند. این ماده در سالیان طولانی به عنوان عامل پاکسازی جراحات استفاده می شد و از لحاظ کلینیکی به اثبات رسیده که در صورت مصرف صحیح این ماده هیچ گونه عارضه جانبی برای سلامتی بیمار، ایجاد نخواهد شد.
Bleaching به دو صورت انجام میشود:
Home Bleaching
یکی از روش های دیگر بلیچینگ سفید کردن در خانه (Home Bleaching) است. سفید کردن دندان ها در خانه، این روزها طرفداران زیادی پیدا کرده است و فرد را از رفت وآمدهای مکرر به مطب دندانپزشکی نجات می دهد
نحوه درمان بدین گونه است که پس از تشخیص دندانپزشک مبنی بر این که مواد رنگی را میتوان بدین روش از بین برد، ابتدا دندانپزشک از کل فک بیمار یک قالب تهیه کرده و آن را به لابراتوار میفرستد. در لابراتوار برای دندانهای شخص یک ”قاشقک” (Tray) یا قالب پلاستیکی نرم و شفاف با ضخامت خیلی اندک ساخته میشود که تقریبا تا ?-? میلیمتری لثهها گسترش دارد. سپس این قالب شفاف در دهان بیمار امتحان میشود که نشست آن روی دندانها به نحو خوبی انجام گیرد. قالب و ژل های بلیچینگ به بیمار داده میشود.
ژل مورد استفاده در این روش بین ده تا شانزده درصد غلظت دارد.هنگام استفاده از مواد بلیچینگ باید دقت شود که این مواد سوزاننده هستند و به پوست دست یا مخاط دهان و لثهها آسیب جدی وارد می کند.
پس مقدار استفاده از این مواد بایستی کنترلشده باشد تا بر روی لثهها نرفته و آسیبی به لثههای مجاور نرساند. در صورتی که طی پروسه سفید کردن، دندانها دچار حساسیت شدند بایستی به مدت یکی دو روز این عمل قطع شده و سپس ادامه یابد. این عمل بایستی پس از دو هفته نتیجهبخش باشد و ادامه دادن این عمل چندان سودمند نیست.
هر چند این درمان ماندگاری چندین ساله ندارد اما به دلیل محافظهکارانه بودن و عدم آسیب جدی به ساختمان دندان، همچنین عدم نیاز به تراش سطح مینای دندان هم از نظر دندانپزشکان، هم از طرف بیماران بسیار مورد استقبال قرار گرفته است.
در این روش ماده سفیدکننده توسط خود بیمار به طور منظم روی دندانها قرار میگیرد و این عمل تا زمان مشخصی ادامه پیدا میکند، که ممکن است دورهای ۴ هفتهای باشد که در آن هر روز به مدت ۳۰ دقیقه باید این ماده روی دندانها قرار گیرد. به این ترتیب در پایان دندانها، ۱۰ درجه سفیدتر خواهند شد.
Office Bleaching
این عمل در محل دندانپزشکی و توسط پزشک انجام میشود. اساس این روش، در بالا بردن دمای پراکسید هیدروژن است تا پروسه شیمیایی Bleaching سریعتر انجام شود. در این صورت تنها یک بار مراجعه به پزشک کافی است. به این عمل Power Bleaching گفته میشود که در ابتدا با استفاده از نور با شدت بالا انجام میشود. اما دما باعث میشد مایع پراکسید هیدروژن ?۳۵ سوزآور تغییر کند. پس باید روش دیگری اتخاذ میشد و این بار تصمیم به استفاده از لیزر گرفته شد.
Laser Bleaching
استفاده از لیزر در دندانپزشکی در سالهای اخیر افزایش یافته است. اولین استفاده از لیزر در دندانپزشکی در خلال سالهای ۱۹۶۰ بود. تا به امروز این استفاده به خاطر گستردگی عملکرد لیزرها پیشرفت زیادی داشته است. استفاده از لیزر باعث کاهش مدت زمان درمان و در نتیجه کاهش استفاده از ماده بیحسی موضعی است. همچنین لیزر ایجاد نویز و ارتعاش نمیکند و در واقع عملی مکانیکی از سوی بیمار حس نمیشود. پس بیمار درد کمتری خواهد داشت و با آسایش خاطر بیشتری مورد درمان قرار خواهد گرفت.
FDA سه استاندارد برای لیزرهای قابل استفاده در Bleaching ارایه داده است: آرگون، CO2 و ۹۰G aAZAS.
در مورد استفاده از لیزر Er:YAG هنوز اطمینانی حاصل نشده است، چرا که طول موج آن ممکن است برای این فرآیند مناسب نباشد، اما استفاده از این نوع لیزرها در Bleaching در دست مطالعه است.
برای انجام این پروسه ابتدا دهان در حالتی آماده میشود که تنها دندانها بیرون باشند و بافت نرم دهان محافظت شده باشد. به طوری که فقط دندانها در معرض تابش قرار گیرند. دندانها کاملاً تمیز میشوند تا هر عاملی که ممکن است در فرآیند Bleaching تأثیر منفی داشته باشد از روی دندانها پاک شود. ترکیب پراکسید آماده شده روی دندانها قرار میگیرد. حال دندانها برای تابش لیزر آمادهاند.
در هنگام این عمل باید توجه داشت که افزایش دما تأثیر بهسزایی در سرعت بخشیدن به عملیات سفیدسازی دندانها دارد اما در عین حال باید مواظب بود تا به ماده آسیب وارد نشود.
لیزرها دمای بالاتری از نورهای معمولی ایجاد میکنند، پس میتوان با تنظیم زمان، به افزایش دما در سطح رسید بدون آنکه به ماده آسیب وارد شود.
در جدیدترین روشها از ۲ تابش جداگانه استفاده میشود به این ترتیب که دندانها پس از آماده شدن مورد تابش نور لیزر آرگون قرار میگیرند تا فرآیند شیمیایی عملکرد پراکسید هیدروژن تسریع شود بدون آنکه دمای ماده بالاتر رود.
سپس در مرحله دوم دوباره ترکیب پراکسید آماده شده و روی دندانها قرار میگیرد. این بار دندانها تحت تابش کوتاهی از لیزر کربن قرار میگیرند که تأثیر افزایش دمایی نیز خواهد داشت.
در هر صورت پس از انجام Bleaching دندانهای سفیدتری خواهید داشت.
عوارض
به طور کلی اگر سفید کردن دندانها تحت نظر دندانپزشک و با روش های استاندارد انجام گیرد عوارض و مشکلات قابل توجهی نخواهد داشت. عوارض جزئی وموقتی که ممکن است پس از بلیچینگ اتفاق بیافتد شامل حساس شدن و مورمور کردن دندان هاست که رفع خواهد شد و اگر این حالت بیش از چند روز به طول بیانجامد با مراجعه به دندانپزشک و انجام اعمالی از قبیل فلوراید تراپی و استفاده ازعوامل ضد حساسیت بر طرف خواهد شد در نتیجه عمل سفید کردن دندان ها در کل بی خطر است و عوارض آن موقت و گذرا است . مدتی پس از سفیدکردن ممکن است تا حدودی سفیدی دندان کاهش یابد. در موارد استفاده نادرست یا سفیدشدن بیش از حد دندان ها احتمالا سوختگی لثه ها رخ می دهد.
مشاهده: 4,612مرتبه
|
ارسال شده در: ۲:۲۷ ب.ظ |
دسته بندی: مقالات